o πολεμος των καρτουν

Ο Β' Παγκόσμιος Πόλεμος μέσα από τις γελοιογραφίες, τα Κόμικς και τα Κινούμενα Σχέδια.

15/10/16

Ένα γλυκό ξημέρωμα

Ένα γλυκό ξημέρωμα
ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ

Δεκαπέντε ιστορίες κόμικς για την Αθήνα της Κατοχής
Του Γιάννη Αντωνόπουλου*

derveniwthsΜια έκθεση κόμικς αφιερωμένη στην Αθήνα της Κατοχής ξεκίνησε στο Πολιτιστικό Κέντρο Μελίνα Μερκούρη. Η έκθεση εντάσσεται στα πλαίσια των εκδηλώσεων «12η Οκτωβρίου 1944 – Η Αθήνα ελεύθερη» και περιλαμβάνει 15 τετρασέλιδα εικονογραφηγήματα δημιουργημένα από ισάριθμους γνωστούς και καταξιωμένους καλλιτέχνες. Ο τίτλος «Ένα γλυκό ξημέρωμα»προέρχεται από ένα αγραμμοφώνητο ρεμπέτικο τραγούδι του Ελασίτη λοχαγού Νίκου Δημόπουλου-Τούντα, γραμμένο για το μπλόκο της Κοκκινιάς.
Όπως λέει ο ιστορικός τέχνης και επιμελητής της έκθεσης Γιάννης Κουκουλάς: «Οι δημιουργοί επικεντρώνονται στους ανθρώπους που ονειρεύονταν γλυκά ξημερώματα, αλλά βίωναν επαναληπτικά σκοτεινές μέρες, ζοφερές νύχτες, εφιαλτικές εποχές». Και συνεχίζει: «Το να αφηγείσαι ιστορικά γεγονότα ή το να φτιάχνεις μυθοπλασίες βασισμένες σε αυτά είναι ένα τρόπος να προσεγγίσεις μια Ιστορία που δεν την ξέρουμε με ένα τρόπο προσιτό σε όλους».
Η ιδέα για μια έκθεση κόμικς βασισμένη στα ζοφερά γεγονότα της κατοχικής Αθήνας, υπήρξε μια πρόκληση για τους δημιουργούς. Μια πρόκληση στην οποία αντεπεξήλθαν με εντυπωσιακά αποτελέσματα, αποδεικνύοντας πόσο αναχρονιστική είναι η αντίληψη που θέλει έναν σχεδιαστή κόμικς ικανό μόνο να ζωγραφίζει «καραγκιοζάκια» χωρίς βαθύτερη γνώση της πολιτικής και κοινωνικής ιστορίας.

9/11/14

Урок не впрок (Ένα πάθημα που δεν έγινε μάθημα) [ΕΣΣΔ], 1971


Τα γεγονότα του ξημερώματος της 10ης Νοεμβρίου 1989, με τους χιλιάδες Ανατολικοβερολινέζους να συρρέουν αυθόρμητα στα σημεία ελέγχου (checkpoints) των συνόρων μεταξύ ανατολικού και δυτικού Βερολίνου, καταγράφηκαν ως μια κοσμοϊστορική στιγμή η οποία προκάλεσε την αλυσιδωτή κατάρρευση των ανατολικών καθεστώτων και το τέλος μιας ολόκληρης εποχής ψυχροπολεμικού ανταγωνισμού.

18/8/14

100 χρόνια από την έναρξη του Μεγάλου Πολέμου: Ο Α' Παγκόσμιος Πόλεμος στα κόμικς

...μια τεράστια κατακρεούργηση ανθρώπινης σάρκας η οποία πραγματοποιούνταν σε βάρος της νεολαίας μας, ενώ οι μεγαλύτεροι άνδρες κατεύθυναν τη θυσία και οι κερδοσκόποι πλούτιζαν και φλόγες μίσους έζωναν πατριωτικά επίσημα δείπνα και καρέκλες αρχισυντακτών... Ο σύγχρονος πολιτισμός ρημάχτηκε σε αυτά τα διάσπαρτα από εκρήξεις πεδία μάχης... (Υπήρξε) μία τερατώδης σφαγή ανθρώπων που προσεύχονταν στον ίδιο Θεό, αγαπούσαν τις ίδιες χαρές της ζωής και δε μισούσαν ο ένας τον άλλο. Το μίσος το υποδαύλιζαν οι κυβερνήτες τους, οι φιλόσοφοί τους και οι εφημερίδες τους.
Samuel Hynes, A War Imagined 


Στις 28 Ιουλίου 1914 ξεκίνησε επίσημα αυτό που αποκαλούμε Πρώτος Παγκόσμιος Πόλεμος ή αλλιώς Μεγάλος Πόλεμος, Ευρωπαϊκός Πόλεμος και Πόλεμος των Χαρακωμάτων. Ο πόλεμος που υποτίθεται ότι θα τελείωνε όλους τους πολέμους...

11/3/14

Σκίτσο για την ανατροπή του Σαλαζάρ από την Επανάσταση των Γαριφάλων

Σκίτσο για την ανατροπή του Πορτογαλικού φασιστικού Νέου Κράτους του Σαλαζάρ από την Επανάσταση των Γαριφάλων. 

Η εξέγερση δυνάμεων του στρατού, στις 25 Απριλίου 1974, έδωσε τέλος στο δικτατορικό καθεστώς που είχε καταλάβει την εξουσία το 1926 και σήμανε την ανεξαρτητοποίηση των πορτογαλικών αποικιών. Η επέμβαση του λαού, που έβαλε γαρίφαλα στις κάννες των εξεγερμένων στρατιωτών, ριζοσπαστικοποίησε την εξέγερση και έδωσε ζωή στη Διαρκή Επαναστατική Διαδικασία τα επόμενα δύο χρόνια, περίοδο που αφορά το σκίτσο. 

Ο στρατηγός Σπινόζα, με ηγετικό ρόλο στην επανάσταση της 25ης Απριλίου, επιχείρησε νέο δεξιό πραξικόπημα στις 11 Μαρτίου 1975, που εμποδίστηκε από την κινητοποίηση των αριστερών αντιαποικιακών επαναστατικών δυνάμεων του στρατού και του λαού.

Πηγή: 
Ημερολόγιο 2014 - Η Τέχνη Ενάντια Στο Φασισμό, 
εκδ. Α/συνέχεια

23/12/13

Ημερολόγιο 2014: Με το πενάκι των Σοβιετικών σκιτσογράφων



Στα έργα των εικαστικών καλλιτεχνών της Σοβιετικής Ένωσης κατά τον "Μεγάλο Πατριωτικό Πόλεμο" είναι αφιερωμένο το ημερολόγιο των εκδόσεων Σύγχρονη Εποχή για το 2014. Με 12 επιλεγμένα σκίτσα, ένα για κάθε μήνα, το ημερολόγιο μας θυμίζει τη συμβολή των Σοβιετικών σκιτσογράφων στη μάχη της προπαγάνδας κατά την περίοδο 1941-1945.
 
 
 
Όπως αναφέρει η παρουσίαση της έκδοσης:

4/11/13

Εικονογραφημένα παιδικά βιβλία και προπαγάνδα στη Γερμανία του Χίτλερ

Παιδιά του Δημοτικού της ναζιστικής περιόδου διαβάζουν το αντισημιτικό βιβλίο
"Der Giftpilz" ("Το δηλητηριώδες μανιτάρι"). Η φωτογραφία είναι τραβηγμένη το 1938.

Ιδεολογική κατήχηση σε παιδιά και κρατική εξουσία είναι έννοιες ταυτόσημες και αχώριστες. Στα πάλαι ποτέ σοσιαλιστικά καθεστώτα (Σοβιετική Ένωση, Λ. Δ. Κίνας κ.ά.) η εκπαίδευση βασιζόταν στην εμπέδωση της μαρξιστικής-λενινιστικής θεωρίας περί πάλης των τάξεων, αλλά και σε μια ιδιόμορφη αντίληψη περί υπεράσπισης της "σοσιαλιστικής πατρίδας". Στις σύγχρονες δυτικές δημοκρατίες, η έμφαση -υποτίθεται ότι- δίνεται στην υπεράσπιση των αστικών αξιών, της ανοιχτής πολυπολιτισμικής κοινωνίας, στον σεβασμό των ανθρώπινων δικαιωμάτων, του πλουραλισμού, στη γνώση των δικαιωμάτων και υποχρεώσεων του πολίτη κ.ο.κ.

Ωστόσο, μόνο ο εθνικοσοσιαλισμός της προπολεμικής περιόδου κατάφερε να συστηματοποιήσει τις τεχνικές της προπαγάνδας του σε τέτοιο βαθμό, ώστε να γαλουχήσει μια ολόκληρη γενιά με τις αρχές της κοσμοθεωρίας του.

22/10/13

Άτιτλο animation με άμμο (από την εκπομπή "Ουκρανία έχεις ταλέντο")

Πρωτότυπο animation της Ksenyia Simonova σε αληθινό χρόνο με την τεχνική της άμμου, που κέρδισε το πρώτο βραβείο στο τάλεντ-σόου «Ουκρανία έχεις ταλέντο». Αφηγείται την ιστορία μιας ρωσικής οικογένειας, στο τραγικό φόντο τού Β’ Παγκοσμίου Πολέμου.




Έτος παραγωγής: 2009
Χώρα: Ουκρανία
Παραγωγός: Ξένιγια Σιμόνοβα
Εκπομπή: Oukraina maye talant («Ουκρανία έχεις ταλέντο»)
Διάρκεια: 8’ 33’’

12/10/13

Sgt. Fury and his Howling Commandos [ΗΠΑ], 1963-1981 (Μέρος Β')



Συγγραφείς: Stan Lee, Roy Thomas, Gary Friedrich
Σχεδιαστές: Dick Ayers, Jack Kirby, George Roussos, John Severin
Περίοδος κυκλοφορίας: Μάιος 1963 – Δεκ. 1981
Εκδόσεις: Marvel Comics


Το δεύτερο μέρος του αφιερώματος για τη σειρά κόμικς Sgt. Fury and his Howling Commandos των εκδόσεων Marvel. Το πρώτο μέρος μπορείτε να το δείτε εδώ.








11/10/13

Sgt. Fury and his Howling Commandos [ΗΠΑ], 1963-1981 (Μέρος Α')

Συγγραφείς: Stan Lee, Roy Thomas, Gary Friedrich
Σχεδιαστές: Dick Ayers, Jack Kirby, George Roussos, John Severin
Περίοδος κυκλοφορίας: Μάιος 1963 – Δεκ. 1981
Εκδόσεις: Marvel Comics


Μια υπέροχη σειρά κόμικς με φανταστικές ιστορίες από τον Β' Παγκόσμιο Πόλεμο. Κυκλοφόρησε μεταξύ 1963 και 1981 από τη Marvel με ιδιαίτερη επιτυχία, όπως αποδεικνύει άλλωστε η μακροβιότητά της. Επίλεκτη ομάδα Αμερικανών στρατιωτών αναλαμβάνει σκληρές επιχειρήσεις στην κατεχόμενη Ευρώπη, αλλά και σε άλλα μέτωπα του πολέμου. Προσεγμένες ιστορίες με δυνατούς χαρακτήρες, από στοιχεία των οποίων καταφανώς επηρεάστηκαν οι ταινίες Quel maledetto treno blindato (1978) και Inglourious Basterds (2009).

Από τα 167 τεύχη που κυκλοφόρησαν παρουσιάζουμε σε δύο μέρη τα εξώφυλλά τους.

4/10/13

Ο Β' Παγκόσμιος Πόλεμος σε 2 λεπτά (animation)


Το βίντεο μάς δείχνει σε 2 λεπτά την εξέλιξη του Δεύτερου Παγκόσμιου Πολέμου μέρα προς μέρα, από την εισβολή στην Πολωνία μέχρι την άνευ όρων παράδοση της Γερμανίας. Τα ευρωπαϊκά πολεμικά μέτωπα γίνονται αντιληπτά με την τεχνική του animation, παράλληλα με τη χρονική ροή. Ένα ακόμα εκπαιδευτικό μέσο που μας βοηθάει να κατανοήσουμε ευρύτερα τη γεωγραφική έκταση του εξαετούς πολέμου που άλλαξε καθοριστικά την πορεία του β' μισού του 20ού αιώνα.

5/9/13

Это в наших силах (Μπορούμε να το κάνουμε) [ΕΣΣΔ], 1970

Το ιδεώδες της ειρήνης προβάλλει το σοβιετικό φιλμ του 1970 που παρουσιάζουμε σήμερα. Μέσα στο παγκόσμιο φιλειρηνικό κλίμα της εποχής, όπου ο αντιαμερικανισμός λόγω Βιετνάμ έχει φουντώσει, οι Σοβιετικοί δεν χάνουν την ευκαιρία να επιτεθούν στη Βορειοατλαντική Συμμαχία και την "πολεμοκάπηλη μπουρζουαζία", τους Αμερικανούς ιμπεριαλιστές και τους κεφαλαιοκράτες συμμάχους τους.



1/9/13

Blitzkrieg [ΗΠΑ], 1976


Συγγραφέας: Robert Kanigher
Σχεδιαστής: Ric Estrada
Περίοδος δημοσίευσης: Ιαν./Φεβρ. 1976 – Σεπτ./Οκτ. 1976
Εκδόσεις: DC Comics


Blitzkrieg δεν είναι μόνο ο "Κεραυνοβόλος Πόλεμος" που εξαπέλυσε τα ξημερώματα της 1ης Σεπτεμβρίου 1939 το Γ' Ράιχ εναντίον της Πολωνίας. Είναι επίσης ο τίτλος μιας σειράς κόμικς που ξεκίνησε και ολοκληρώθηκε σε 5 τεύχη το 1976 από τη DC.

Στα τεύχη αυτά εξιστορούνται τα εγκλήματα των SS στην κατεχόμενη Ευρώπη εναντίον του άμαχου πληθυσμού, μέσα από εικόνες εξαιρετικής ωμότητας και βίας. Εκτός όμως από τις επικές μάχες και τα εγκλήματα πολέμου "μέσα από τα μάτια του εχθρού", ο αναγνώστης μπορεί να δει επίσης τις ιστορίες πολιτών που είτε αντιστάθηκαν, είτε υπήρξαν θύματα του ναζιστικού καθεστώτος.